Konya Coğrafi Özellikleri: Coğrafi Yapısı Ve İklimi

Konya coğrafi özellikleri genel olarak konumu ve iklim şartları belirler. Konya ili, Anadolu Yarımadası’nın ortasında bulunur. İç Anadolu Bölgesi’nin güneyinde, şehrin kendi adıyla anılan Konya bölümünde yer almaktadır.

Konya bulunduğu konum itibariyle; kuzeyden Ankara, batıdan Isparta, Afyonkarahisar, Eskişehir, güneyden İçel, Karaman, Antalya, doğudan, Niğde ve Aksaray illeri ile çevrilidir.  Yüzölçümü 41.001 km2‘dir. Bu alanı ile Türkiye’nin en büyük yüz ölçümüne sahip olan ilidir. Toplam 31 tane ilçesi vardır.

Konya Coğrafi Özellikleri: Dağlar ve Tepeler

Konya coğrafi özelliklerini yansıtan Akşehir'den bir fotoğraf.
Konya Akşehir

Konya coğrafi özelliklerine bağlı olarak gelişen dağların en önemlisi Bozdağlardır. Konya’nın güney sınırı Toroslarla kapanmıştır. Konya ili sınırları içerisinde toplam 11 adet dağ bulunur:

  • Karadağ Tepesi (1919 m)
  • Sultan Dağları (2169)
  • Aladağlar (2339)
  • Loras (2040)
  • Eşenler (1951)
  • Bozkır Geyik Dağı (3130)
  • Bolkar Dağları (3134)
  • Aydos Dağları (3240)
  • Karacadağ (2025)
  • Erenler Dağı (2319)
  • Takkeli Dağ (1400)

Bu dağların içlerinde barındırdıkları kültürü ve o kültür içerisinde gezilecek en güzel yerleri öğrenmek için diğer yazılarımızı da okuyabilirsiniz.

Konya Coğrafi Özellikleri: Su Kaynakları

Konya ili ve çevresinde tüm şehirlerimizde olduğu gibi su kaynakları oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Çoğunlukla içme suyu veya tarım suyu olarak kullanılmaktadır.

Göller ve Akarsular

Konya coğrafi özelliklerini yansıtan, Konya Bozkır Dipsiz Göl'e ait bir fotoğraf.
Konya Bozkır Dipsiz Göl

Akarsuların birçoğu, yaz aylarında kururlar; ancak ilkbahar ve yaz aylarında kimi zaman kısa süreli sağanak yağışlar ile sel baskınlarına sebep olabilmektedir. Bunlardan:

  • Çarşamba Suyu: Konya’da yer alan en büyük ve en önemli akarsudur. Kaynağını Bozkır ilçesindeki yükseltilerden alır. Çarşamba Suyu üzerinde kurulan Apa Barajı, hem selleri önlemek hem de Konya Ovasının bir bölümünde sulama yapmak için kurulmuştur.
  • Tuz Gölü: Türkiye’nin yüz ölçüm olarak ikinci büyük gölüdür. 7414 m2 alana sahiptir. Derinliği ise 12 m. civarındadır. Türkiye’nin tuz ihtiyacının bir kısmı buradan temin edilir. Sulama ve su ürünleri için kullanılamaz.
  • Beyşehir Gölü: Konya’nın batısında Konya-Isparta sınırı üzerinde yer almaktadır. Beyşehir Gölü, yurdumuzun 3. büyük gölüdür ve ülkemizin en büyük tatlı su gölüdür. Aynı zamanda Türkiye’nin en önemli milli parklarından biridir. Gölün iki plajı, 22 adası ve pek çok kayalığı bulunmaktadır.
  • Suğla Gölü: Konya’nın güneybatısında yer alır. Yağışlı yıllarda alanı iyice genişlemekte kurak yıllarda ise göl kurumakta ve alüvyonlu göl tabanı ortaya çıkmaktadır. Bu da iyi bir tarım alanı oluşturmaktadır. Suları tatlıdır. Su ürünleri ve sulama açısından önemi büyüktür.
  • Ilgın (Çavuşçu) Gölü: Konya’nın kuzeybatısında yer alır. Suları tatlıdır ve su ürünleri açısından önemlidir. Ayrıca bir ayağı ile Atlantı ovaları sulanmaktadır.
  • Ereğli Akgöl: Ereğli’nin batısındadır. Eski göl tabanıdır. Çok sığ bir özelliğe sahiptir. Tatlı sulara sahiptir. İvriz deresinden gelen sularla beslenir. Akgöl sazlıklarında 200‘ün üzerinde kuş türü yaşamaktadır. Bu yüzden tabiatı koruma alanı olarak kabul edilmiştir.
  • Yunak Akgöl: Yunak yakınlarında küçük bir göldür. Suyu tatlıdır. Çoğu yeri bataklık halindedir. Göl Gökpınar Deresi ile Sakarya Nehrine boşalmaktadır.

Obruklar

Konya coğrafi özelliklerini yansıtan bir obruk resmi.
Obruk

Bunların dışında Konya ilinin karstik sahalarında, karstik şekillerden olan obrukların sularla dolması ile çok ufak göller meydana gelmiştir. Obruk göllerden bazıları sulama amaçlı kullanılırken bazı obruk gölleri de turistik değer taşır. Bunlar:

  • Kızören Obruğu
  • Tımraş Obruğu
  • Obruk Gölü
  • Çıralı Gölü
  • Meyil Gölü

Volkanik olaylarla da göller meydana gelmiştir. Ve içlerinde magnezyüm sülfat içerdiklerinden dolayı suları çok acıdır. İçlerinde hiçbir canlıyı barındırmazlar. Bunlar:

  • Acıgöl Maarı
  • Meke Gölü: Oluşumdan kaynaklanan özellikler nedeniyle Meke Gölü etrafındaki volkanik malzeme biriket yapımı ve benzer amaçlarla büyük ölçüde tahrip edilmiştir. Meke Gölü, “1. Doğal Sit Alanı” ilan edilmiştir.

Barajlar

Konya coğrafi özelliklerini yansıtan bir baraj parkı resmi.
Sille Baraj Parkı

Konya coğrafi özellikleri gereği cumhuriyet sonrasında; May, Apa ve Altınapa barajları kurulmuştur. Daha sonraları çeşitli ihtiyaçlar gereği barajların yapımına devam edilmiş ve bu sayı günümüzde 16 adet olacak şekilde son halini almıştır.

  • Altınapa Barajı: Konya’da, Meram Çayı üzerinde, sulama ve içme suyu temini amacı ile 1963 – 1967 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 325.000 m³‘tür.
  • Apa Barajı: Yapımına 1957 yılında başlanıp, 1963 yılında işletmeye açılmıştır. Amacı %90 sulama %10 taşkın koruma olarak kullanılmaktadır. Apa Barajı maksimum 171,590 hm³ kapasiteye sahiptir. Su kaynağı, Beyşehir Gölü, Suğla Depolaması, Bozkır Çarşamba Kanalı ve Bağbaşı Barajından Mavi Tünel vasıtası ile de su alınabilmektedir. 
  • Aydoğmuş Barajı
  • Bağbaşı Barajı
  • Bulcuk Barajı
  • Çavuşçu Barajı
  • Çayhan Barajı
  • Cihanbeyli Barajı
  • Derebucak Barajı: Konya’da, Kocaçay üzerinde, sulama amacıyla 1995-2001 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 740.000 m3‘tür. Baraj 3.073 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
  • Deştiğin Barajı
  • Doğanhisar Barajı
  • Evliyatekke Barajı
  • May Barajı: May Çayı üzerinde, sulama ve taşkın önleme amacı ile 1957-1960 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Toprak dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 273.000 m3′tür. 1800 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
  • Mecidiye Barajı
  • Osmancık Barajı
  • Sille Barajı: Sille Çayı üzerinde, sulama ve taşkın kontrolü amacı ile 1953-1960 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 320.000 m3‘tür.

Konya Coğrafi Özellikleri: Platolar ve Ovalar

Konya’da ovalar ve platolar oldukça yaygın şekilde görülmektedir. Ovalar be platolar üzerinde çeşitli beşeri faaliyetler sürdürülmektedir.

Platolar

Konya coğrafi özelliklerini yansıtan bir plato.
Plato Resmi

Akarsular tarafından parçalanmış, çevresine göre yüksekte kalmış düz veya hafif engebeli düzlükler plato ismini alır ve Konya’da ovalar daha fazla alan kaplar. yöredeki Obruk ve Cihanbeyli Platoları ortalama 1000 m. yükseltiye sahip geniş düzlüklerden oluşurlar.

  • Cihanbeyli platosu: Tuz gölünün batısında yer alır.
  • Obruk platosu: Tuz gölünün güneyinde yer alır. Güneyde ise Hotamış bataklığı ile İvriz bataklıkları burada oluşan eski göl kalıntıları olarak yer almıştır.
  • Kızılören Obruğu: Bunların en büyükleridir. 300 m. çapında ve 145 m. derinliğindedir. İlin kuzeyini Cihanbeyli Platosu kaplar.

Ovalar

bir ova.
Ova Resmi

Zengin bozkırlarla kaplı olan bu platolar, il hayvancılığı ve tarımı açısından önemlidir. Bozdağların kuzeyinde:

  • Altınekin
  • Sarayönü
  • Kadınhanı Ovaları bulunur.

Ilgın ve Akşehir ovaları çöküntü hendeği içerisinde oluşmuş ovalardır. Bu ovalar dışında;

  • Beyşehir Ovası
  • Seydişehir Ovası
  • Doğanhisar Ovası
  • Yunak ve Akgöl Ovası vardır.

Yine bu ovalar dışında:

  • Konya ve Ereğli Ovaları: Konya yöresinin en geniş ovalarıdır.
  • Çumra Ovası ve Karapınar Ovası: Eski Konya Gölü tabanının kum depoları rüzgar erozyonuna da imkan vermiştir.

Coğrafi özellikler kategorisinde altında yer alan diğer yazılarımıza ulaşmak için coğrafi özellikler kategorimize göz atabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir