Antalya Coğrafi Özellikleri: Başlıca Özellikler

Antalya şehri, coğrafi özellikleri gereği Akdeniz Bölgesi’nde yer almaktadır. Son derece önemli bir sahada kurulmuş ve gelişmiş bir şehir olarak dikkat çekmektedir. Antalya İli Türkiye’nin güneybatısında 29° 20’-32° 35’ doğu boylamları ile 36° 07’-37° 29’ kuzey enlemleri arasındadır.

Güneyinde Akdeniz ve kuzeyinde denize paralel uzanan Toroslar ile çevrili olup, doğusunda İçel, Konya ve Karaman, kuzeyinde Isparta ve Burdur, batısında Muğla illeri ile komşudur. İlin yüzölçümü 20.815 km2 kadardır. Bu Türkiye yüzölçümünün % 2.6’sı kadarına karşılık gelir. Akdeniz Bölgesi’nin batısında bulunan Antalya ili, bölge yüzölçümünün ise % 17.6’sını oluşturur. İl, doğal ve kültürel coğrafya özellikleri bakımından büyük bir zenginliğe sahiptir.

Antalya coğrafi Özellikleri
Alanya

Antalya Coğrafi Özellikleri: Dağlar

Antalya coğrafi özellikleri

İl arazisinin ortalama olarak %77.8‘i dağlık, %10.2‘si ova, %12‘si ise engebeli bir yapıya sahiptir. İl alanının 3/4‘ünü kaplayan Torosların birçok tepesi 2500-3000 metreyi aşar. Antalya doğudan batıya yüksek dağlarla çevrilidir. Bu dağlarda:

  • Toros Dağlarında Kış Sporları (Saklıkent)
  • Beydağlarında Jeep Safari – Trekking- Mountaining yapılır. Belli aylarda avcılık yapılır.

Tahtalı-Teleferik sayesinde denizden 2365mt. yukarıya dakikalar içerisinde ulaşabilir ve zirvedeki eşsiz manzaranın tadını çıkarabilirsiniz. Tahtalı Dağı bir zamanlar mitolojik tanrıların bulunduğu eşsiz bir dağdır.

  • Bölgesel Dağlar: Akdağ, Susuz Dağlar, Alacadağ, Beydağları, Tahtalı Dağ, Geyik Dağları
  • Önemli Zirveler: Kızlar Sivrisi (3086 metre), Akdağ (3024 metre)

Antalya Coğrafi Özellikleri: Göller ve Barajlar

Antalya Coğrafi Özellikleri
Korkuteli Barajı

Antalya sınırları içindeki göller, coğrafi özellikler gereği genellikle ilin batı kesiminde, Beydağları ve yöresindeki düzlüklerde yer
almaktadır. Bu göllerin birçoğu önemsizdir ve yazın kuruyup giderler.

  • Karagöl: Elmalı Ovası’nın kuzeyinde 10 km.lik alanı kaplar ve ilin en önemli gölüdür. Kocaçay ve Çengel Pınarı’nın beslediği gölün batı kenarına yakın bir adası vardır ve kuzey ile batı kıyılarındaki bölgeler bataklıktır.
  • Manay Gölü (Söğüt Gölü): Yine Elmalı ilçesi içinde Manay Köyü çevresinde kapalı bir çukur içinde bulunur. Burçak Ovası’ndan gelen Kemerli Deresi ile güneyden gelen diğer iki dere bu göle dökülür. Gölün kapladığı alan yaklaşık 40 km²’dir..

Kırkgöz Gölü (Pınarbaşı)

Antalya coğrafi özellikleri
Kırkgöz Gölü

Antalya Kent Merkezinin 30 km kadar kuzeyinde Döşemealtı İlçe sınırları içerisinde olan bu göl, içinde nilüfer çiçekleri ve çevresindeki oturma yerleri ile güzel bir mesire yeridir. Antalya’da Kepez’e kadar yeraltından gittikten sonra, buradaki Kepez Hidroelektrik Santrali’ni çalıştırır.

Oymapınar Barajı

Antalya Coğrafi Özellikleri
Oymapınar Barajı

Oymapınar Barajı, Manavgat ilçesinin 20 km kuzeyinde, Manavgat Çayı üzerinde kurulu beton kemer bir barajdır. Yapımına 1977’de başlanan baraj ve hidroelektrik santrali 1984’te işletmeye açıldı. Oymapınar Barajı elektrik üretimi açısından Seyhanlı Barajı’nın 10 katı, İrfanlı Barajı’nın 5 katı ve Gökçekaya Barajı’nın 2 katına yakın büyüklüktedir.

Baraj gövdesinin inşaatında dolgu olarak 676 bin metreküp beton kullanılmıştır. Su depolama hacmi 300 milyon metreküp olan barajın gölalanı 4,7 kilometrekaredir. Barajın yıllık ortalama elektrik enerjisi üretimi 1,62 milyar KW saattir.

Alakır Barajı

Antalya
Alakır Barajı

Alakır (Alagır, Alakır) Çayı üzerindedir. 1973’de işletmeye açılmıştır. Toprak dolgu tipindeki barajın temelden yüksekliği 49,3 metredir. Depolama oylumu 80 milyon metreküptür. 1.940 hektar alanı taşkından korumaktadır.

Korkuteli Barajı

Antalya
Korkuteli Barajı

Korkuteli Suyu üzerindedir. Toprak-kaya dolgu tipindedir. Depolama miktarı 4,5 milyon metreküptür. 1976’da işletmeye açılan baraj 5.986 hektar alanı sulamaktadır.

Antalya Coğrafi Özellikleri: Akarsular ve Çaylar

Antalya: MAnavgat
Manavgat

Antalya’da sayıları 29’u bulan akarsu vardır. Bunlardan 25’i denize, 4’ü içerdeki göllere dökülür veya göllerden çıkıp ovalarda kaybolur. Bu akarsuların bazıları yazın kuruyan küçük dereciklerdir. Antalya bölgesinin bu akarsuları, diğer Akdeniz illerinde olduğu gibi rejimleri düzensiz dere ve çaylardır. Yazların sıcak ve kurak geçmesi yüzünden akarsuların yaz sonlarına doğru suları çok azalır. Sonbahar sonlarında yağmurların başlamasıyla su düzeyi gittikçe yükselir ve ilkbaharda Toros Dağları’ndaki karların erimesiyle son aşamasına ulaşır.

  • Eşen Çayı
  • Demre Çayı
  • Acısu
  • Akçay
  • Alakır Çayı
  • Barsak Çayı
  • Ağva Deresi
  • Göynük Deresi
  • Beldibi Deresi
  • Boğa Çayı
  • Büyük Arapsuyu
  • Küçük Arapsuyu
  • Düden Çayı
  • Aksu Çayı
  • Köprüçay
  • Manavgat Irmağı
  • Karpuz Çayı
  • Alara Çayı
  • Kargı Çayı
  • Oba Çayı
  • Dimçayı
  • Sedir Irmağı
  • Delice Çayı
  • Bıçkı Çayı
  • İnce Ağrı Çayı
  • Delice Çayı
  • Kaledıran Çayı

Antalya Coğrafi Özellikleri: Ovalar

Kekova Adası

Antalya’da kıyılardan içerilere doğru, denizden dağların uzaklaşmalarına bağlı olarak irili, ufaklı ovaların yer aldığı görülür. Antalya’nın batı kısmında dağların denize dik ve fazla yaklaşmış olmaları sebebiyle sürekli ve büyük ovalar oluşmamıştır.

Kıyı Ovaları

Antalya coğrafi özellikleri
Antalya Ovası

Antalya ilinin batıda Eşen Çayı’ndan başlayarak, doğuda Kaledran Çayı’na kadar yaklaşık 500 km. uzunluğunda bir kıyısı bulunur. Bölgenin her tarafında hakim olan Toroslar’dan akan akarsular yoluyla inen topraklar, bazı sahilleri doldurarak birçok ovalar meydana getirmişlerdir.

Bu ovalar, bazen Toroslar’ın denizle kucaklaştığı küçük ve dar parçalardan; bazen de Antalya’dan Alanya’ya kadar uzanır. Boyu uzun fakat genişliği hiçbir yerde 30 km. yi geçmeyen düzlüklerden ibarettir.

  • Kumluova (Gelemiş): Antalya ilinin batı sınırını oluşturan Eşen Çayı’nın Antalya tarafındaki kıyısında, ilk bakışta jeolojik bir değişim göze çarpar.
  • Demre Ovası: Kekova Adası ile sahil arasındaki güzel manzaralı bir boğazdan geçtikten sonra, Demre Ovası’na gelinir. Demre sahilden 2 km. içeridedir.
  • Finike Ovası: Demre Çayı’nın doğusunda birdenbire dikleşen kıyı, Finike ilçesine kadar sürer ve bir burnu döndükten sonra Finike ilçe merkezi ile birlikte Finike Ovası başlar.
  • Antalya Ovası: Batıda Beydağları, Kuzeyde Toroslar ve doğuda yine Toros Dağları ile Antalya Körfezi arasında kalan ovalara Antalya Ovası denir

Dağlardaki Ovalar

antalya
Elmalı Ovası

Antalya kentinin kuzeyinde Çubuk Boğazı’nın doğusunda bulunan ve Toros Dağları’nın arasında kalan vadiler arasındaki ovalar vardır. O kadar büyük olmamakla beraber verimlidirler. Bunlar ovadan çok, eşik alanları olarak tanımlanabilir. Bunlar ilin yaklaşık %12’sini oluşturmaktadır. Genellikle kıyıdaki ovalar sınırından yaklaşık 100 m. den 250-500 m. yükseltilere kadar hafif bir eğimle çıkan bu alan, dağlar ile ovalar arasında bir basamak durumundadır.

  • Elmalı Ovası: Güneyde Kohu Dağı, Batıda Yumru Dağı, Akdağ’ın, kuzeyde Elmalı dağlarının çevrelediği geniş bir karstik çöküntü alanı olan Elmalı Ovası, ilin en büyük ve verimli dağ ovalarından birisidir.
  • Müğren Ovası: Elmalı Ovası’nın doğusunda; Beydağları ile Kızılca Dağ’ın arasındaki koridorda Kuran Dağı’na kadar uzanmaktadır.
  • Kızılcadağ Ovası: Güneyde Kızılcadağ, doğuda Kohu Dağı, kuzeyde Rahat Dağı’nın çevrelediği yerde Kızılcadağ Ovası bulunur. Bu ova da çok verimlidir.
  • Korkuteli Ovası: Behiş Ovası’nın dağlar ile kesildiği yerden başlayarak devam eden Korkuteli Ovası, 7-8 km uzunlukta ve 2-3 km. genişlikte olup, dağlar arasında verimli bir ovadır

Coğrafi özellikler kategorisinde altında yer alan diğer yazılarımıza ulaşmak için coğrafi özellikler kategorimize göz atabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir